İrlanda ve Norveç Dışişleri Bakanları, Bakan Çavuşoğlu ile ortak basın toplantısında konuştu

İrlanda Dışişleri ve Savunma Bakanı Simon Coveney, Suriye’ye sınır ötesi yardımların devam etmesi için Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin (BMGK) 2585 Sayılı Kararı’nın uzatılmasında BMGK’nin 5 daimi üyesine çok büyük görevler düştüğünü belirterek, “Suriye’de çıkarları olan 5 daimi üyenin, bu kararın yenilenmesinin doğru karar olduğu konusunda mutabık kalması gerekiyor.” dedi.

Coveney ve Norveç Dışişleri Bakanı Anniken Huitfeldt, Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu ile yaptığı görüşmenin ardından düzenlenen ortak basın toplantısında konuştu.

Türkiye’ye Norveçli mevkidaşıyla gelmesinin özel bir amaç taşıdığını belirten Coveney, BMGK’de Suriye insani dosyasıyla ilgili sorumluluk görevini üstlendiğini hatırlattı.

BM’nin bu bağlamdaki kararı vesilesiyle çok büyük hacimlerdeki insani yardımı Suriye’ye taşıdığını belirten Coveney, bu rolleri vesilesiyle geçen temmuzda 2585 sayılı BM Güvenlik Konseyi kararının yenilenmesini sağladıklarını, Türkiye’den sınır ötesi insani yardım operasyonlarını 12 ay boyunca devam edecek şekilde uzattıklarını dile getirdi.

Coveney, Norveçli mevkidaşı Huitfeldt ile bölgede BM’nin yürüttüğü operasyonların ölçeğini ve boyutunu gördüklerini, bu operasyon çerçevesinde çalışan herkesin çabalarına tanık olduklarını kaydetti.

BM’de Hatay’da görev yapan görevlilerle birlikte kırılgan topluluklarla çalışan STK temsilcilerinin de görüşlerini dinlediklerini aktaran Coveney, bu operasyon çerçevesinde Suriye’de 4 milyonun üzerinde insana yardımın taşındığını kaydetti.

Coveney, bu konunun Türkiye açısından çok hassas bir konu olduğunu bildiklerini vurgulayarak, ortaklığı ve iş birliği için Türkiye’ye teşekkür etti.

Bakan Çavuşoğlu ile bu konuda görüşmeye ve söz konusu operasyonun görev süresinin uzatılması için birlikte çalışmaya devam edeceklerini belirten Coveney, görev yönergesinin uzatılması bakımından Türkiye’nin rolünün önemine dikkati çekti.

– Türkiye’nin Rusya-Ukrayna savaşını sona erdirme çabalarına takdir

Coveney, Rusya-Ukrayna savaşının çözümü konusunda da “Türkiye’nin uluslararası camiada üstlendiği liderlik rolü için” teşekkür ederek, bu sorunun gıda fiyatları üzerinde büyük etkiye yol açtığını, bu sorunun ivedilikle kavuşturulması gerektiğini vurguladı.

Coveney, “Türkiye’nin insanları bir araya getirerek, Birleşmiş Milletlerle Ukrayna hükümetiyle ve Rusya ile çalışarak bu soruna çözüm getirmek için gösterdiği çabaları takdirle karşılıyoruz.” dedi.

Dışişleri Bakanı Çavuşoğlu ile ikili görüşmelerinde, Türkiye-Avrupa Birliği (AB) ilişkilerini de ele aldıklarını kaydeden Coveney, özellikle bu dönemde bu gündem maddesinin önemli olduğunu söyledi.

– “BMGK üyelerine, özellikle daimi 5 üyesine çok büyük görev düşüyor”

Sınır ötesi yardımları düzenleyen BMGK kararlarının gelecek ay yenilenmesi konusunda BMGK içinde bir uyum olup olmadığına, İrlanda ve Norveç olarak bölgeye ne gibi yardım yapabileceklerine ilişkin sorular üzerine Coveney, söz konusu kararların “üzerinde mutabık kalınması çok kolay bir BMGK kararı olmadığını”, bu kararın uzatılmasının geçen yıllarda da kolay olmadığını dile getirdi.

Coveney, büyük bir insani sınamayla karşı karşıya olduklarını ve siyasi açıdan da çok büyük güçlükler olduğunu vurgulayarak, şöyle devam etti:

“Suriye’nin geleceğiyle ilgili çok ciddi sorunlar var. Bu bölgede yaşayan 4-4,5 milyon insanın durumuna bakacak olursak, bu insanların pek çoğu birden fazla kez Suriye içerisinde yerinden edilmiş kişiler. Dolayısıyla BMGK üyelerine, özellikle daimi 5 üyesine çok büyük görev düşüyor. Suriye’de çıkarları olan 5 daimi üyenin, bu kararın yenilenmesinin doğru karar olduğu konusunda mutabık kalması gerekiyor.”

– “Tarafların bu mutabakatı sağlaması için elimizden geleni yapacağız”

Ortak bir çözüme ulaşılabilmesi için Rusya ve diğer taraflarla yürütülen görüşmelerin de önemli olduğunu belirten Coveney, insani yardımların ulaştırılması için Babül Hava Sınır Kapısı’nın açık tutulması gerekliliğinin altını çizdi.

Coveney, ayda 800 tır insani yardımı insanlara ulaştırdıklarını ve bu tırların bağımsız şekilde denetlendiğini söyleyerek, “Bu görev yönergesinin uzatılabilmesi için sayamayacak kadar çok sebep var ama tarafların bu mutabakatı sağlaması için elimizden geleni yapacağız.” dedi.

Türkiye’nin güvenli bölge oluşturmak üzere Suriye’ye olası operasyonunu İrlanda’nın destekleyip desteklemeyeceği sorusu üzerine Coveney, burada insani yardım misyonuyla bulunduklarını belirtti.

Coveney, buradaki odak noktalarının ülkenin yürüteceği operasyonlar olmadığına işaret ederek, “Bizim odak noktamız, Birleşmiş Milletlerin görev yönergesi ve kararıdır. Dolayısıyla temel insani yardımların kuzeybatı Suriye’ye ulaşmasının devamını sağlamaktır.” değerlendirmesinde bulundu.

– “Türkiye ile harikulade ikili ilişkilerimiz var”

Norveç Dışişleri Bakanı Anniken Huitfeldt de “Türkiye ile harikulade ikili ilişkilerimiz var. Aynı zamanda çok yakın NATO müttefikleriyiz.” dedi.

Çok büyük belirsizlikler içinde olduklarını, bu nedenle müttefik ve ortaklarla temasların sürmesinin hiç olmadığı kadar önemli olduğunu vurgulayan Huitfeldt, 4 milyon Suriyelinin gıdaya ve insani ihtiyaçlara erişebilmek için Türkiye’den kara yoluyla götürülen yardımlara muhtaç olduğunu söyledi.

Huitfeldt, Türkiye, BM ve insani yardım kuruluşlarınca bu bölgede yürütülen çalışmalara yakından tanık olduklarını vurgulayarak, şu ifadeleri kullandı:

“Sınır ötesi insani yardım operasyonu görevinin uzatılması için elimizden gelen çabayı göstereceğiz. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinde mevkidaşım Simon ile birlikte çalışıyoruz. Bu insani yardım operasyonlarının devam etmesi için elimizden geleni yapacağız. Çünkü Suriye’deki insani kriz kötüden daha kötüye gidiyor. Artan gıda fiyatları, bu yıl bu durumu daha da kötü bir noktaya getirecek gibi görünüyor.”

Suriye’de siyasi bir çözüme ulaşılabilmesi için ilerleme kaydedilmesi gerekliliğini daha fazla hissettiklerini belirten Huitfeldt, insani krizin sona ermesinin tek yolunun siyasi çözüm olduğunu dile getirdi.

– “Bu görev yönergesinin uzatılabileceğini düşünüyoruz”

Sınır ötesi yardımları düzenleyen BMGK kararlarının gelecek ay yenilenmesi konusunda BMGK içinde bir uyum olup olmadığına ilişkin soruya Huitfeldt, Ukrayna’daki savaş nedeniyle uluslararası durumun bu yıl çok daha fazla gerilimlerle dolu olduğu yanıtını verdi.

Huitfeldt, BM’nin Afganistan’daki görev yönergesini ve Gine Körfezi’ndeki güvenlikle ilgili kararları onaylatmayı başardıklarını söyleyerek, şunları kaydetti:

“Ümidim, Güvenlik Konseyinin bu fırsattan istifade ederek başka alanlarda, başka bölgelerde de bu görev yönergesini uzatması. Ukrayna’daki savaşla ilgili anlaşmazlıklar halen gündemde olsa dahi, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi daimi üyelerinin Suriye’deki insanların bu anlaşmazlıklar sebebiyle acı çekmeye devam etmesine göz yummayacağını umuyoruz. Bu görev yönergesinin uzatılabileceğini düşünüyoruz. Koordineli şekilde Türkiye ile çalışıyoruz. (Dışişleri Bakanı Çavuşoğlu’na) Siz şahsen ve çok önemli bir rol oynadınız bu gelişmelerle ilgili. Önümüzdeki haftalarda olumlu bir sonuca ulaşacağımızı umuyorum.”

– “Daha önce bu anlaşmazlıkları birbirimize yaptırım uygulayarak çözmedik”

Türkiye’nin, İsveç ve Finlandiya’nın NATO’ya üyeliğini veto etmesi durumunda İskandinav ülkelerinin buna misillemede bulunup bulunmayacağına ilişkin soru üzerine Huitfeldt, “Daha önce NATO içerisinde pek çok anlaşmazlığı çözüme kavuşturduk. Daha önce bu anlaşmazlıkları birbirimize yaptırım uygulayarak çözmedik. Bu anlaşmazlıkları aynı masa etrafında bir araya gelerek konuştuk. Bu sefer de bu şekilde çözüm yoluna gideceğiz.” değerlendirmesinde bulundu.

Açıklamalarını İngilizce yapan iki bakan da konuşmaları boyunca “Türkiye” ifadesini kullandı.